شرح مقاله

 

🚨 علائم هشداردهنده دیابت (نوع ۱ و ۲)

افرادی با زندگی کم‌تحرک و رژیم غذایی ناسالم

در ادامه جدیدترین آمار جهانی درباره تعداد مبتلایان به دیابت ارائه شده است:


---

 آمار جهانی دیابت؛

بر اساس اطلس بین‌المللی دیابت ۲۰۲۵ (IDF)، ۵۸۹ میلیون بزرگسال (۲۰–۷۹ سال) در سراسر جهان به دیابت مبتلا هستند، یعنی تقریباً از هر ۹ نفر ۱ نفر مبتلاست  .

پیش‌بینی می‌شود این تعداد تا سال ۲۰۵۰ به حدود ۸۵۳ میلیون نفر برسد، معادل یک نفر از هر ۸ بزرگسال  .

همچنین حدود ۴۳٪ افراد مبتلا (معادل ۲۵۲ میلیون نفر) هنوز از وضعیت خود بی‌اطلاع هستند  .


مرگ و هزینه‌های مرتبط

در سال ۲۰۲۴،
 ۳.۴ میلیون نفر در اثر دیابت جان باختند (تقریباً هر ۹ ثانیه یک نفر)  .

هزینه مراقبت‌های سلامت ناشی از دیابت بیش از ۱ تریلیون دلار بوده و نسبت به ۱۷ سال گذشته حدود ۳۳۸٪ رشد نشان می‌دهد  .


 تفاوت نوع‌ها و روند افزایشی

بیش از ۹۰٪ موارد دیابت، نوع ۲ هستند (اغلب مرتبط با اضافه وزن و سبک زندگی)  .

همچنین در سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۸ میلیون کودک و نوجوان زیر ۲۰ سال مبتلا به دیابت نوع ۱ هستند  .

 چشم‌اندازهای پژوهشی جدید

پژوهشی در مجله The Lancet و با همکاری سازمان جهانی بهداشت نشان می‌دهد بیش از ۸۰۰ میلیون بزرگسال (شامل نوع ۱ و ۲) در سراسر جهان به دیابت مبتلا هستند و حدود ۵۹٪ افراد بالای ۳۰ سال درمان دریافت نمی‌کنند  .




بیماری به‌ویژه در کشورهای با درآمد متوسط و پایین شایع است و همچنین افزایش چشمگیری دارد.

حذف این چالش برای سلامت جهانی نیازمند «پیشگیری»، «تشخیص زودهنگام» و «دسترسی عادلانه به درمان» است.

دلایل اصلی افزایش دیابت  به زبان ساده؛


 ۱. تغییر در سبک زندگی

کم‌تحرکی: زندگی شهری، کارهای پشت‌میزنشینی و استفاده زیاد از موبایل و تلویزیون باعث کاهش فعالیت بدنی شده است.

رژیم غذایی ناسالم: مصرف بالای قند، نوشابه، فست‌فود، چربی‌های ناسالم و غذاهای فرآوری‌شده از عوامل مهم افزایش مقاومت به انسولین هستند.

چاقی و اضافه‌وزن: چاقی، مخصوصاً چربی دور شکم، یکی از قوی‌ترین عوامل خطر دیابت نوع ۲ است.


 ۲. افزایش سن جمعیت

با بالاتر رفتن سن، حساسیت بدن به انسولین کاهش می‌یابد. چون جمعیت جهان (به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه) در حال پیر شدن است، دیابت هم در حال افزایش است.

 ۳. استرس مزمن و خواب ناکافی

استرس طولانی‌مدت باعث ترشح هورمون‌هایی مثل کورتیزول می‌شود که قند خون را بالا نگه می‌دارند.

بی‌خوابی یا خواب ناکافی نیز روی متابولیسم بدن تأثیر منفی دارد.



 ۴. ژنتیک و سابقه خانوادگی

افرادی که در خانواده‌ی خود سابقه دیابت دارند، در معرض خطر بیشتری هستند. با این حال، سبک زندگی سالم می‌تواند این خطر را کاهش دهد.

 ۵. شهرنشینی و عوامل اجتماعی

در مناطق شهری، مردم معمولاً فعالیت کمتری دارند و بیشتر غذاهای ناسالم مصرف می‌کنند.

فقر، نابرابری‌های اجتماعی و عدم دسترسی به خدمات درمانی باعث تأخیر در تشخیص و درمان می‌شود.



 ۶. افزایش آگاهی و غربالگری

از یک جهت مثبت، بخشی از رشد آمار به این دلیل است که افراد بیشتری شناسایی می‌شوند. پیش‌تر بسیاری بدون تشخیص زندگی می‌کردند.


 خلاصه:

> دیابت در حال افزایش است، چون سبک زندگی ما (کم‌تحرک، پُرخور، پر استرس و پُر از قند) با نیازهای متابولیک بدن سازگار نیست.

تفاوت دیابت نوع یک و نوع دو  به‌صورت ساده 


 دیابت نوع یک؛

دیابت نوع یک معمولاً در کودکی یا نوجوانی شروع می‌شود (ولی ممکنه در هر سنی هم رخ دهد). در این نوع، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلول‌های تولیدکننده‌ی انسولین در پانکراس حمله کرده و آنها رو از بین می‌برد. به همین دلیل، بدن دیگه نمی‌تواند انسولین بسازد. چون انسولین برای ورود قند به سلول‌ها لازم است، قند در خون جمع شده و میزانش بالا می‌رود

 در دیابت نوع یک، فرد حتماً باید انسولین تزریق کنه تا بتواند زندگی کند. هیچ داروی خوراکی جایگزین انسولین نیست.


 شروعش معمولاً سریع و ناگهانی بوده، با علائمی مثل تشنگی زیاد، تکرر ادرار، کاهش وزن و خستگی شدید.

عاملش ترکیبی از ژنتیک و عوامل خودایمنی هست، نه سبک زندگی.

 این نوع قابل پیشگیری نیست.



 دیابت نوع دو؛

دیابت نوع  دو بیشتر در بزرگسالان دیده می‌شود، ولی متأسفانه به‌خاطر سبک زندگی ناسالم، امروزه در نوجوانان و جوانان هم رایج است. در این نوع، بدن هنوز انسولین می‌سازد، ولی یا به اندازه‌ی کافی نیست یا سلول‌ها به انسولین مقاوم شده و خوب  پاسخ نمی‌دهند.

 علت اصلی چاقی، کم‌تحرکی، رژیم ناسالم و استرس مزمن میباشد


 معمولاً آهسته و تدریجی به‌وجود آمده و ممکنه است فرد برای مدت طولانی متوجه نشود

 در بسیاری موارد، می‌شود با تغییر سبک زندگی (ورزش، تغذیه مناسب، کاهش وزن) از آن جلوگیری کرد یا کنترلش کرد.


درمان  ممکن است با تغییر رژیم غذایی شروع بشود، بعد داروهای خوراکی، و گاهی هم انسولین در مراحل پیشرفته.